In artikel #15 legden we uit waarom een applicatieprofiel nodig is om over te kunnen stappen op de officiële RDA, in dit artikel vertellen we meer over de constructie van de beschrijving van een resource in de officiële RDA.
De oorspronkelijke RDA maakte gebruik van een aantal Core– en Core If-elementen, de officiële RDA heeft dat losgelaten en spreekt van: coherent (coherente), minimum (minimale), en effective (effectieve) beschrijving – zie Guidance > Resource description (Citation: 39.67.45.34).
Een coherente beschrijving registreert de relaties tussen de vier aspecten van een resource: Werk, Expressie, Manifestatie, en Item. In de oorspronkelijke RDA worden deze relaties “de primaire relaties” genoemd (zie de oorspronkelijke RDA Toolkit, hoofdstuk 17).
Een coherente beschrijving bevat een beschrijving van ten minste één van de resource entiteiten; je kunt er dus bijvoorbeeld voor kiezen alleen de Manifestatie te beschrijven en vandaaruit een relatie te leggen met het bijbehorende Werk (of Expressie) en Item.
De relatie met Werk of Expressie was in oorspronkelijke RDAeen Core-element. En vanzelfsprekend is de relatie met (fysiek) Item belangrijk voor de catalogus en de gebruikerstaak Verkrijgen.
Een minimale beschrijving bouwt voort op de coherente, en bevat daarnaast een benaming voor de resource entiteit – voor een Manifestatie kan dat enkel een identifier zijn, zoals een ISBN, of een hoofdtitel.
Een dergelijke minimale beschrijving kan voldoende zijn in bijvoorbeeld een acquisitie-module van een bibliotheeksysteem, waar het gebruikt wordt om een bestelling te kunnen creëren.
Als catalogus-beschrijving is het echter (veel) te mager, het biedt nauwelijks aanknopingspunten voor de gebruikerstaken Vinden, Identificeren, en Selecteren.
Een effectieve beschrijving is:
- een minimale beschrijving
plus
- aanvullende elementen vastgesteld in Applicatieprofielen en zogenoemde Policy Statements, ‘cataloguer’s judgement’, en beschikbaarheid van informatie.
Het lijkt zinvol om voor de aanvullende elementen voor een effectieve beschrijving terug te grijpen op de Core– en Core If-elementen uit de oorspronkelijke RDA (een lijst van deze elementen staat onderaan dit artikel).
Dit zou bibliotheken in staat moeten stellen om over te stappen op de officiële RDA zonder al te veel inhoudelijke wijzigingen. In een later stadium kan men dan de meer inhoudelijke wijzigingen in de officiële RDA doorvoeren.
In de officiële RDA zijn twee transcriptiemethoden, basic en normalized, waarvan de genormaliseerde transcriptie aansluit bij de huidige praktijk (vergelijkbaar met oorspronkelijke RDA hoofdstuk 1.7). Deze richtlijnen hebben betrekking op: Hoofdlettergebruik, diacrieten, taal en schrift, letters of woorden die twee of meer keer gelezen dienen te worden, nummers, interpunctie, interpunctie van initialen en acroniemen, spatiëring van initialen en acroniemen, symbolen.
Ze worden toegepast in: “unstructured descriptions of manifestation elements and elements of other RDA entities where the option to use transcription guidelines is specified”.
In komende artikelen gaan we een opzet voor een basis-applicatieprofiel concreter uitwerken in de vorm van een tabel met deze kolommen:
- Entiteit
- Element
- Coherente/Minimale/Effectieve beschrijving
- Core/Core If
- Registratiemethode
- MARC21
- Algemene opmerking
- SES (String Encoding Scheme)
- VES (Vocabulary Encoding Scheme)
- Uit Nederlands (Original) RDA profiel
- Afspraak communityX
- Afspraak Bibliotheek
CORE ELEMENTS VAN MANIFESTATIES
Title
– Title proper
Statement of responsibility
– Statement of responsibility relating to title proper (if more than one, only the first recorded is required)
Edition statement
– Designation of edition
– Designation of a named revision of an edition
Numbering of serials
– Numeric and/or alphabetic designation of first issue or part of sequence (for first or only sequence)
– Chronological designation of first issue or part of sequence (for first or only sequence)
– Numeric and/or alphabetic designation of last issue or part of sequence (for last or only sequence)
– Chronological designation of last issue or part of sequence (for last or only sequence)
Production statement
– Date of production (for a resource in an unpublished form)
Publication statement
– Place of publication (if more than one, only the first recorded is required)
– Publisher’s name (if more than one, only the first recorded is required)
– Date of publication
Distribution statement [Core If]
– Place of distribution (for a published resource, if place of publication not identified; if more than one, only the first recorded is required)
– Distributor’s name (for a published resource, if publisher not identified; if more than one, only the first recorded is required)
– Date of distribution (for a published resource, if date of publication not identified)
Manufacture statement [Core If]
– Place of manufacture (for a published resource, if neither place of publication nor place of distribution identified; if more than one, only the first recorded is required)
– Manufacturer’s name (for a published resource, if neither publisher nor distributor identified; if more than one, only the first recorded is required)
– Date of manufacture (for a published resource, if neither date of publication, date of distribution, nor copyright date identified)
Copyright date
– Copyright date (if neither date of publication nor date of distribution identified)
Series statement
– Title proper of series
– Numbering within series
– Title proper of subseries
– Numbering within subseries
Identifier for the manifestation
– Identifier for the manifestation (if more than one, prefer an internationally recognized identifier if applicable)
Carrier type
– Carrier type
Extent
– Extent (only if the resource is complete or if the total extent is known)
Voor de komende artikelen zijn we nog steeds op zoek naar praktijkvoorbeelden van bibliotheekcommunities c.q. bibliotheken. Stuur ons een bericht: rdacommissie@kb.nl.
RDA-commissie 